“Il suffirait de presque rien […] que je te prenne par la main pour t’emmener à Saint-Germain…”
— Jean-Max Rivière
Bản dịch này, tôi dành tặng cho em, nhân cái ngày đánh dấu một nửa những năm tháng xuân thì – của em, cũng như (sớm thôi) của tôi – chính thức đi qua; một ngày cuối một tháng Tám nhiều mưa đã chứng kiến không biết bao đêm chúng ta nằm ôm nhau co ro trong căn phòng ngủ thấp bé dưới tầng hầm có cửa sổ nhìn ra khu vườn nhỏ gần như lúc nào cũng được che rèm kín bưng, để không ai khác có thể nhòm ngó vào thế giới của riêng hai chúng ta, từ bên trong chỉ có thể nghe thấy phảng phất, nhưng cũng có lúc dồn dập, tiếng mưa rơi đập xuống hiên nhà, lên những tán cây, văng vẳng bên kia đường tiếng chó sủa vào những thời khắc bất định, và thấp thoáng những tia nắng xiên xiên từ cầu vồng sau mưa.
Vụng về chuyển hóa những lời thoại ấy – được viết ra bởi một con người khác, chẳng có chung xuất thân, tuổi tác, vốn sống, nhưng đã chứng kiến rất nhiều những gì chúng ta hằng đau đáu – là một nỗ lực để tôi có thể nói với em, một cách thuyết phục hơn những lời vụng dại mà tôi đã cố mà chẳng sao viết ra được, rằng mọi thứ sẽ ổn thôi, trước cơn ác mộng mà chúng ta chuẩn bị dắt tay nhau cùng tiến vào, cơn mộng mị mà cả hai đều biết sẽ chờ đợi mình ở cuối giấc mơ đẹp lung linh mà chúng ta đã dám mơ ngay giữa ban ngày, dù biết rõ những kinh hoàng phía trước chính là cái giá phải trả cho việc chạy trốn thực tại, chạy trốn định mệnh đã giăng sẵn tấm lưới rình bắt mình: thả mình để bị cuốn trôi vào một mê cung kì bí cũng chính là chấp nhận đối mặt với con quái vật ở sâu thẳm trong tâm của mê cung ấy; có hay không, hy vọng về việc đánh bại nó và thoát khỏi mê cung? (hoặc giả, nếu có thể làm vậy, chúng ta sẽ trở thành những con người khác thế nào khi bước ra so với khi đi vào?) con quái vật này có nguy cơ là bất khả chiến bại.
“Promets-moi que tu m’aideras à me faire euthanasier avant qu’il soit trop tard.”
Anh hứa với em, tình yêu của anh ạ. Nhưng hãy tận hưởng những năm tháng ngắn ngủi chúng ta còn đã nhé.
Khoác cho những hình ảnh về nơi chốn những ý nghĩa câu từ, cho những lời nói xa lạ một cảm giác ngôn ngữ thân quen hơn, bằng thứ tiếng mà dù có đi đến cùng trời cuối đất vẫn sẽ luôn ăn sâu trong máu thịt của em và tôi (“cái thứ tiếng đó với em ở bên ngoài kia chỉ như một công cụ, đến cuối ngày em vẫn chỉ muốn về nhà nói tiếng mẹ đẻ của mình”; một nhà làm phim vĩ đại đã từng nói rằng người ta không bao giờ có thể thay đổi ngôn ngữ mình bi bô chào đời, cũng giống như không thể thay đổi giai cấp mình sinh ra vào) chính là cách để tôi thân-thuộc-, rồi huyền-hoặc-hóa vùng đất đang tìm cách nuốt chửng chúng ta này, để kiến tạo nên những vẻ đẹp chúng ta có thể tưởng tượng, liên tưởng, hình dung ra về nó, và tự mình tin vào chúng bất chấp thực tế oái ăm: còn cách nào khác đây, để biết yêu, để cuộc sống có thể dễ chịu đựng hơn một chút?
“C’est parfois un peu difficile…
de vivre.”
Chúng ta bước đi về phía trước như những kẻ mù, nhưng tình yêu mà chúng ta chưa bao giờ ngừng tin vào sẽ là thứ ánh sáng dẫn lối chúng ta.
“Love will remain.”
Cuối tháng này, lũ mèo hay ngồi trên bờ tường các ngôi nhà xung quanh đi đâu mất rồi?
